Góry Orlickie kryją w sobie wiele tajemnic, wykraczających poza popularne szlaki narciarskie i widokowe trasy piesze. Jedno z najbardziej intrygujących miejsc, o którym wie niewielu turystów, to jaskinia Złota Sztolnia w pobliżu Zieleńca. Jaka jest geneza i historia tego miejsca? Co warto wiedzieć, planując zwiedzanie Złotej Sztolni? Dowiesz się z artykułu.
Gdzie znajduje się jaskinia Złota Sztolnia?
Obiekt ten jest położony na północno-wschodnim zboczu góry Mały Orlik, w bezpośrednim sąsiedztwie granicy państwowej z Czechami. Aby do niego dotrzeć, należy wyznaczyć start wędrówki na parkingu w centrum Zieleńca, najlepiej w okolicy kościoła św. Anny. Stamtąd trzeba kierować się czerwonym Głównym Szlakiem Sudeckim pod górę, zmierzając w stronę szczytu Orlica. Po przejściu około 2,5 kilometra dotrzesz do miejsca, gdzie szlak czerwony łączy się z linią granicy państwowej. Kluczowym momentem jest odnalezienie słupka granicznego o numerze 120/8. To właśnie w jego sąsiedztwie należy opuścić główny szlak i skręcić w lewo, w wąską ścieżkę schodzącą nieco w dół zbocza Małego Orlika. Sam otwór wejściowy jest ukryty w zagłębieniu terenu i często bywa zarośnięty krzewami, dlatego warto mieć przy sobie mapę z GPS. Tak ukryta Złota Sztolnia w Zieleńcu znajduje się zaledwie kilkanaście metrów od granicznego pasa drogi, ale ze względu na ukształtowanie terenu pozostaje niewidoczna dla osób idących głównym traktem.
Przeczytaj też: Jakie jaskinie warto zobaczyć w Kotlinie Kłodzkiej?
Jak powstała jaskinia Złota Sztolnia?
Pytanie o genezę tego miejsca często pojawia się wśród miłośników geologii. Jak powstała jaskinia Złota Sztolnia? Wbrew swojej nazwie sugerującej wyłącznie działalność człowieka, jest to obiekt o charakterze mieszanym, określany jako jaskinia pseudokrasowa. Powstała ona w wyniku naturalnych procesów tektonicznych i grawitacyjnych w skałach metamorficznych, czyli łupkach łyszczykowych. Jednak jej obecny kształt i rozmiar to efekt prac górniczych prowadzonych przed wiekami. Ludzie, wykorzystując naturalne szczeliny, poszerzali je w poszukiwaniu cennych kruszców, co sprawiło, że dziś jaskinia Złota Sztolnia jest tak fascynującym połączeniem sił natury i ludzkiej determinacji.
Historia jaskini Złota Sztolnia
Historia jaskini Złota Sztolnia sięga połowy XVI wieku, kiedy to w rejonie Dusznik-Zdroju i dzisiejszego Zieleńca wybuchła prawdziwa gorączka poszukiwawcza. Choć nazwa sugeruje drogocenny kruszec, górnicy drążący te korytarze skupiali się przede wszystkim na wydobyciu syderytu, czyli rudy żelaza, licząc przy tym na odkrycie domieszek miedzi lub srebra. To właśnie w tym okresie jaskinia Złota Sztolnia stała się częścią większego systemu znanego jako „Złota Fortuna”, który miał przynieść regionowi ogromne zyski. Niestety, trudne warunki geologiczne oraz wybuch wojny trzydziestoletniej doprowadziły do przerwania prac, a sztolnia została porzucona i przez kolejne stulecia pozostawała nieużytkowana.
Jaskinia Złota Sztolnia w pobliżu Zieleńca ponownie zwróciła uwagę badaczy w XIX wieku, kiedy zaczęto ją opisywać i dokumentować jako obiekt o znaczeniu geologicznym i historycznym. W XX wieku prowadzono tam sporadyczne prace inwentaryzacyjne oraz zabezpieczające, jednak miejsce nie pełniło funkcji turystycznej. I tak zasadniczo jest po dziś dzień – obecnie Złota Sztolnia stanowi fascynujący cel dla turystów szukających wrażeń poza utartym szlakiem, warto jednak pamiętać, że obiekt ten nie ma charakteru komercyjnego i można go zwiedzać wyłącznie na własną rękę, zachowując przy tym dużą ostrożność.
Co znajduje się w jaskini Złota Sztolnia?
Wnętrze tego obiektu różni się od typowych jaskiń krasowych, jakie znamy z innych części Polski. Co znajduje się w jaskini Złota Sztolnia? Przede wszystkim system wąskich, wysokich szczelin i korytarzy, których łączna długość przekracza trzydzieści metrów. Wewnątrz panuje stała, niska temperatura oraz bardzo wysoka wilgotność, co sprzyja bytowaniu nietoperzy. To właśnie te latające ssaki, w tym rzadkie gatunki takie jak mopek zachodni, uczyniły sobie z tego miejsca bezpieczne zimowisko. Ściany jaskini pokryte są wilgotną warstwą mchów i porostów w pobliżu otworu wejściowego, a w głębi można zaobserwować ciekawe struktury skalne powstałe w wyniku pękania warstw łupków.
Złota Sztolnia – zwiedzanie
Musisz wiedzieć, że w przypadku Złotej Sztolni, zwiedzanie nie jest procesem zorganizowanym ani komercyjnym. Obiekt nie posiada oświetlenia, przewodników ani zabezpieczonych tras, co oznacza, że wejście do środka odbywa się wyłącznie na własną odpowiedzialność. Z uwagi na ochronę hibernujących nietoperzy, dostęp do wnętrza jest zazwyczaj ograniczony w miesiącach zimowych. Nawet latem należy zachować szczególną ostrożność, posiadać solidne obuwie, kask oraz niezależne źródło światła. Dla większości turystów Złota Sztolnia pozostaje ciekawostką wartą zobaczenia z zewnątrz podczas wędrówki grzbietem Gór Orlickich, stanowiąc unikalny cel wycieczki dla osób ceniących miejsca nieoczywiste.
Sprawdź też: Zieleniec wiosną i latem
Odkrywanie takich perełek jak jaskinia Złota Sztolnia w pobliżu Zieleńca to wspaniały sposób na wzbogacenie górskiego urlopu o odrobinę tajemnicy. Po powrocie z pełnej wrażeń wyprawy w głąb lasu i podziemi warto odpocząć w miejscu, które gwarantuje ciszę i najwyższy standard relaksu. Nasze apartamenty w Zieleńcu w obiekcie Szarotka to doskonała przystań dla wszystkich odkrywców Sudetów Środkowych. Dzięki komfortowym wnętrzom i doskonałej lokalizacji zyskasz idealne warunki do regeneracji sił przed kolejnymi przygodami na szlaku. Zapraszamy do rezerwacji i wspólnego odkrywania skarbów Zieleńca!
